Điểm đặc biệt của cả 2 đêm nhạc được thể hiện rõ ở cấu trúc chương trình và lựa chọn tác phẩm. Thay vì tìm kiếm những tác phẩm mới lạ, chương trình đặt các tác phẩm quen thuộc với công chúng Việt Nam vào một trật tự giàu dụng ý, từ chất liệu văn học dân tộc trong “Tổ khúc Kiều” đến những tác phẩm kinh điển của Ravel, Rachmaninoff, Schubert hay Johann Strauss II – để mỗi tác phẩm không chỉ được trình diễn, mà còn được lắng nghe, chiêm nghiệm, bởi những âm thanh vừa quen, vừa lạ đánh thức ký ức, len lỏi từng tầng cảm xúc của người yêu nhạc.

Dòng chảy cảm xúc ấy được mở ra bằng “Tổ khúc Kiều” của GS.NS Đặng Ngọc Long, dưới sự chỉ huy của Nhạc trưởng Philipp Amelung cùng Dàn nhạc Giao hưởng học thuật Tübingen. Lấy cảm hứng từ Truyện Kiều của Nguyễn Du, tác phẩm không kể lại câu chuyện theo nghĩa minh họa, mà chắt lọc tinh thần và chiều sâu nhân văn để chuyển hóa thành ngôn ngữ của nhạc không lời trong sự hòa quyện giữa tư duy phương Đông và kỹ thuật sáng tác phương Tây.  “Tổ khúc Kiều” trở thành một cuộc đối thoại văn hóa sống động ngay trên sân khấu.

“Trong “Tổ khúc Kiều”, nhạc sĩ Đặng Ngọc Long không chỉ trình diễn âm thanh của cây guitar, mà còn để Truyện Kiều như “được thở” và kể lại thân phận con người Việt bằng ngôn ngữ âm nhạc không lời. Đó là một tác phẩm âm nhạc tinh tế, sang trọng, giàu chiều sâu văn hóa - mang dấu ấn của một tâm hồn Việt đã sống và làm việc ở Đức vài chục năm qua nhưng chưa từng rời cội nguồn” - Đó là chia sẻ mà ThS âm nhạc Trịnh Thanh Hiền đã viết trên trang cá nhân của mình.

Tinh thần đối thoại ấy tiếp tục được nối dài trong Concerto cho piano cung Sol trưởng của Maurice Ravel qua phần trình diễn của pianist Nguyễn Việt Trung. Với màu sắc rực rỡ, tinh nghịch nhưng đầy thử thách, tác phẩm hiện lên như một cuộc trò chuyện linh hoạt giữa piano và dàn nhạc, nơi kỹ thuật không nhằm phô diễn, mà trở thành phương tiện để biểu đạt tư duy âm nhạc.

Chia sẻ về đêm nhạc “Tấu khúc không lời”, pianist Nguyễn Việt Trung cho biết, với anh, mỗi chương trình đều là một quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, không chỉ ở kỹ thuật mà còn ở chiều sâu tư duy. Nguyễn Việt Trung kể:“Trước mỗi buổi biểu diễn, chúng tôi luôn dành rất nhiều thời gian để suy nghĩ làm thế nào có thể kết nối được giữa Nhà soạn nhạc, người biểu diễn và khán giả. Âm nhạc, suy cho cùng, là một cuộc đối thoại thầm lặng, nơi cảm xúc và tư duy gặp nhau mà không cần đến lời nói”.

Theo nghệ sĩ, những tác phẩm trong chương trình đều đặt ra yêu cầu cao không chỉ với người biểu diễn mà cả người thưởng thức: “Đây là những tác phẩm khó, không chỉ ở kỹ thuật mà còn ở cách cảm. Người nghệ sĩ phải thực sự hiểu tinh thần của tác phẩm để truyền tải, còn khán giả cũng cần dành thời gian lắng nghe và cảm nhận. Tôi rất trân trọng điều đó ở khán giả Việt Nam trong đêm đầu tiên của chương trình”.

Không chỉ tạo dấu ấn về mặt nghệ thuật, “Tấu khúc không lời – A Wordless Rhapsody” để lại nhiều dư âm cảm xúc với khán giả. Ngay sau bản Concerto của Maurice Ravel, với phần trình diễn xuất sắc của Nguyễn Việt Trung cùng dàn nhạc, khán giả vỗ tay dường như không muốn dừng khiến Piansit một lần nữa phải quya trở lại sân khấu và đáp lại thịnh tình ấy bằng bản Nocturne của Chopin đầy cảm xúc.

Có mặt trong đêm nhạc, khán giả Kim Ngọc chia sẻ một cách giản dị nhưng đầy xúc động: “Cuối tuần này tôi đưa mẹ đi nghe nhạc cổ điển, và thật sự thấy đây là một kỷ niệm rất đẹp. “Tấu khúc không lời” mang đến một không gian âm nhạc nhẹ nhàng, tinh tế, nghe rất dễ chịu và lắng đọng. Chương trình có các nghệ sĩ Đức - dàn nhạc Học viện Tübingen, các nghệ sĩ Việt Nam: Đặng Ngọc Long, Nguyễn Việt Trung, Phương Nhi, Hồng Nhung… mỗi người một màu sắc nhưng rất hòa quyện. Với tôi, buổi hòa nhạc không chỉ hay về mặt nghệ thuật mà còn có ý nghĩa vì gắn với tình cảm gia đình, lại đúng dịp kỷ niệm quan hệ Việt – Đức, nên cảm xúc càng trọn vẹn hơn”.

Không gian khán phòng lắng lại với Trio élégiaque số 1 cung Sol thứ của Sergei Rachmaninoff - một tác phẩm đặc biệt trong thể loại tam tấu. Thay vì cấu trúc ba hay bốn chương quen thuộc, tác phẩm chỉ gồm một chương duy nhất, mang dáng dấp của một bản sonata liền mạch, nơi dòng cảm xúc được dẫn dắt liên tục, không ngắt quãng. Chủ đề mở đầu do piano khởi xướng, sau đó được cello và violin tiếp nối, đan xen và phát triển không ngừng. Âm nhạc mang sắc thái bi tráng, trầm tư, mang chiều sâu triết lý, đồng thời cho thấy sự sáng tạo trong cấu trúc và màu sắc âm nhạc của Rachmaninoff, dù khi ấy ông mới chỉ 18 tuổi.

Tác phẩm được viết vào đầu tháng 1 năm 1892 và được công diễn vào ngày cuối cùng tháng đó, do chính Sergei Rachmaninoff đảm nhiệm phần piano, cùng nghệ sĩ violin David Kreyn và cellist Anatoliy Brandukov. Dù là ở giai đoạn đầu sự nghiệp, song bản tam tấu này đã cho thấy một phổ âm rộng lớn, đòi hỏi những kỹ thuật điêu luyện của nghệ sĩ Pian. Tuy nhiên, phải đến năm 1947, tác phẩm mới được xuất bản chính thức.

Trio élégiaque số 1 do pianist Nguyễn Việt Trung, violinist Đỗ Phương Nhi và cellist Trần Hồng Nhung - ba nghệ sĩ trẻ tài năng, từng giành nhiều giải thưởng tại các cuộc thi âm nhạc quốc gia và quốc tế. Sự gặp gỡ của họ hứa hẹn tạo nên một tam tấu giàu nội lực, tinh tế và thăng hoa, dẫn dắt khán giả vào thế giới cảm xúc sâu lắng của Rachmaninoff.

Ba nghệ sĩ trẻ Nguyễn Việt Trung, Đỗ Phương Nhi và Trần Hồng Nhung đã tạo nên một màn trình diễn độc đáo, dẫn dắt cảm xúc, tạo nên khoảnh khắc tĩnh lặng, rồi vỡ oà với những tràng pháo tay vang lên kéo dài. Và không khí khán phòng bất ngờ trở nên gần gũi và ấm áp khi  violinist Đỗ Phương Nhi và cellist Trần Hồng Nhung dành tặng khán giả một màn trình diễn ngẫu hứng với giai điệu dân gian Việt Nam “Trống Cơm”. Với màn biểu diễn ngâũ hứng nhưng 2 nghệ sĩ đã thể hiện tài năng và bản lĩnh sân khấu một cách xuất sắc, khiến khán giả không thể ngồi yên mà đồng loạt vỗ tay theo nhịp “Trống cơm” đầy thích thú. 

Phần cuối chương trình, Dàn nhạc Giao hưởng học thuật Tubingen đã mang đến cho khán gỉa một không gian âm nhạc riêng với Giao hưởng số 8 (Hay còn gọi là Giao hưởng bỏ dở) của Franz Schubert và Kaiserwalzer của Johann Strauss II. Dưới sự chỉ huy của Nhạc trưởng Philipp Amelung, Dàn nhạc Giao hưởng học thuật Tübingen mang đến tinh thần lãng mạn, giàu năng lượng, khép lại đêm nhạc bằng cảm giác nhẹ nhõm nhưng trọn vẹn.

Chia sẻ sau đêm diễn, nhạc trưởng bày tỏ ấn tượng đặc biệt với Nhà hát Hồ Gươm, từ kiến trúc đến chất lượng âm thanh. Ông cho biết các nhạc công của dàn nhạc đều rất yêu thích không gian biểu diễn tại đây, thậm chí đùa rằng không muốn quay lại phòng hòa nhạc ở Tübingen. Theo nhạc trưởng, điều đọng lại sâu sắc nhất sau buổi hòa nhạc chính là tinh thần hợp tác giữa Việt Nam và Đức. “Khi hai quốc gia xa nhau về địa lý vẫn có thể cùng tạo sự gần gũi, thân thiện thông qua âm nhạc, đó là minh chứng rằng âm nhạc có thể vượt qua mọi khoảng cách và mang lại sự gắn kết, điều đặc biệt ý nghĩa trong thế giới hôm nay".

Khán giả Nhà hát Hồ Gươm hai đêm “Tấu khúc không lời” dường như ai cũng muốn nán lại để giữ cho mình lâu hơn những khoảnh khắc thăng hoa cùng âm nhạc. Nhiều khán giả cũng bày tỏ ấn tượng rõ quan điểm của mình trước chiều sâu nghệ thuật và ý nghĩa kết nối văn hóa mà chương trình mang lại.

Khán giả Xuân Hồng cho biết: “Tôi thấy chương trình tối nay rất dễ nghe và giàu cảm xúc. Các nghệ sĩ Đức và Việt Nam phối hợp với nhau khá ăn ý, tạo nên một không gian âm nhạc nhẹ nhàng nhưng có chiều sâu. Không cần lời hát, nhưng từng tác phẩm vẫn gợi được nhiều suy nghĩ và cảm xúc. Với tôi, đây là một buổi hòa nhạc đẹp, tinh tế và mang ý nghĩa kết nối văn hóa rất rõ ràng”.

Đặc biệt, ở những phút giây cuối cùng của đêm nhạc, Nhạc trưởng Philipp Amelung cùng Dàn nhạc Giao hưởng học thuật Tübingen mang tới một bất ngờ dành tặng khán giả, bởi không có lý do gì khi chương trình diễn ra đúng vào mùa lễ Trọng - Noel đang đến rất gần và Stille Nacht (Silent Night), như một lời chào khép lại dịu dàng, bình an và ấm áp, đầy sẻ chia của mùa Giáng sinh đến với mọi người. 

Còn với pianist Nguyễn Việt Trung thì điều đó cũng phản ánh một chuyển động tích cực của đời sống âm nhạc hàn lâm trong nước: Nghệ sĩ khẳng định: “Nếu như khoảng 10 năm trước, số lượng khán giả trẻ đến với âm nhạc hàn lâm còn khá khiêm tốn, thì hiện nay tôi gặp rất nhiều bạn trẻ tại các concert, lớp học và chương trình biểu diễn. Các bạn đến nghe nhạc với sự chủ động, có cả sự tò mò nhưng đầy hào hứng. Đó là một tín hiệu rất tích cực cho tương lai của âm nhạc cổ điển tại Việt Nam”. 

Tấu khúc không lời - A Wordless Rhapsody vì thế không chỉ để lại dư âm của những tác phẩm kinh điển, mà còn gợi mở một niềm tin mãnh liệt về sự phát triển của âm nhạc cổ điển Việt Nam trong dòng toàn cầu.